In het Westlands Museum kunt u ook in de toekomst een kijkje nemen in het verleden

16-04-2010 | Ter gelegenheid van de opening van de nieuwe kas aan de Cyclamenweg op 4 september jl. benoemde Anthura het Westlands museum voor Streek- en Tuinbouwhistorie als het goede doel waaraan genodigden geld konden doneren. Anthura bedankt alle donateurs voor hun bijdrage en interviewt de conservator van het museum.

Waar staat dit museum precies voor en waarvoor is de opbrengst van de donaties gebruikt? De conservator van het museum, de heer Ton Immerzeel geeft antwoord op deze en andere vragen.

Kunt u wat over het Westlands Museum voor Streek- en Tuinbouwhistorie vertellen?
Het Westlands Museum voor Streek- en Tuinbouwhistorie is in 1993 ontstaan door een fusie van het Streekmuseum, het Centrum voor Streekhistorie en het Tuinbouwmuseum. In de volksmond en ook in dit artikel wordt het museum het Westlands museum genoemd.

Het museum bevindt zich aan de Middel Broekweg 154 te Honselersdijk, waar het gevestigd is in een oude historische boerderij die verbouwd is tot museum. Het museum geeft een beeld van de Westlandse geschiedenis. Aangezien het Westland het belangrijkste glastuinbouwgebied van Nederland is en de glastuinbouw het gebied haar unieke karakter geeft, ligt het zwaartepunt van de tentoonstelling bij het uitbeelden van die tuinbouwgeschiedenis.

Onze belangrijkste doelstelling is dan ook om alles wat met de Westlandse geschiedenis en de ontwikkeling van de tuinbouw te maken heeft, te bewaren. Die tuinbouwgeschiedenis wordt uitgebeeld in het museum, maar ook in de bij het museum behorende historische tuin. In die tuin is een reconstructie gemaakt van een Westlands tuinbouwbedrijf uit vroeger tijd, met originele voorbeelden van de belangrijkste typen oude (of historische) kassen. Ook zijn er een originele schuur en diverse tuin- of druivenmuren, allemaal objecten die vroeger zijn gebruikt in de Westlandse tuinbouw. Zij moesten daar echter wijken voor een modernere kas of voor nieuwbouw in verband met dorpsuitbreidingen.

De oude kassen, tuinmuren en schuren zijn zorgvuldig afgebroken en in de historische tuin van het museum weer opgebouwd. In de historische tuin worden tevens op ouderwetse wijze producten gekweekt die vroeger veel voorkwamen in het Westland, zoals de tafeldruif, perziken, pruimen en asperges. In het zomerseizoen worden er in de historische tuin ook regelmatig demonstraties gegeven, bijvoorbeeld van druivenkrenten, pottenpersen en tomaten sorteren. Ook is er elk jaar een motorendag, waarbij allerlei oude tuinbouwapparaten gedemonstreerd worden.

In het museum is een veilingzaal met een origineel interieur, waar in de zomer de producten uit de museumtuin via de veilingklok aan de bezoekers worden verkocht.
In 2009 had het Westlands Museum ongeveer 12.500 bezoekers. De cijfers zijn redelijk stabiel en schommelen zo tussen de 12.000 en 14.000 per jaar. Wij willen de oude tuinbouw en de oude teelten bewaren voor het nageslacht.

Sinds de opening van het Westlands museum ben ik de conservator van het museum en belast met de dagelijkse leiding. Er werken ongeveer 75 vrijwilligers die allerhande werkzaamheden verrichten. Van deze vrijwilligers werken er ongeveer 20 in de historische tuin van het museum en 55 in het museum.

Elk jaar organiseert het Westlands museum drie tijdelijke tentoonstellingen compleet in eigen beheer. Het voorwerk en het ontwerp van de tentoonstellingen doe ik alleen, maar de uitvoer en opbouw samen met vrijwilligers. Als museumconservator van een klein tot middelgroot museum ben ik eigenlijk een super manusje-van-alles, omdat ik op vrijwel elk vlak moet meewerken of aansturen. Dat is erg leuk en afwisselend werk. 

Is er al geld gebruikt van de donatie en zo ja waarvoor?
Het Westlands Museum bestaat nu 17 jaar en bij de opening in 1993 is er een geheel nieuwe inrichting en expositie gerealiseerd. Het idee was dat de vaste opstelling over de tuinbouwgeschiedenis in ieder geval minstens 15 jaar moest meegaan. De afgelopen jaren is er op kleine onderdelen wel het één en ander veranderd, maar het verhaal is in grote lijnen hetzelfde gebleven.

Een jaar geleden is besloten om voor de vaste opstelling van de Westlandse tuinbouwgeschiedenis een geheel nieuw inrichtingsplan te maken. Op deze manier wordt het museum meer van deze tijd en kunnen de bezoekers komende jaren weer iets nieuws zien. Ook maakt het museum nog geen gebruik van computers en multimedia en daar willen wij bij de nieuwe inrichting verandering in gaan aanbrengen. Daarnaast zijn er plannen om voor scholieren een aparte educatieve ruimte te maken.

Na uitgebreid onderzoek hebben wij eind 2009 een tentoonstellingsontwerper opdracht gegeven om een schetsontwerp te maken voor de nieuwe inrichting. Een deel van jullie schenking is voor dat ontwerp gebruikt.

Waar gaan jullie het overige geld voor gebruiken?
Op basis van het schetsontwerp voor de nieuwe inrichting is een begroting opgesteld. Met die begroting zullen wij de markt opgaan om sponsorgelden te werven om zo het gehele plan te realiseren. Als het aan ons ligt, zien wij jullie schenking als eerste deel voor het totaalplan om de nieuwe inrichting te financieren. De totale begroting voor de herinrichtingsplannen is ruim   
€ 300.000, dus wij hebben nog wel even te gaan.

Helaas is vorig jaar toen wij onze plannen begonnen te formuleren de economische crisis in hevigheid toegenomen. Daarom is besloten om de inrichtingsplannen even op te schorten in afwachting van betere economische tijden, waarbij er meer kans is op het binnenhalen van geld via sponsoring en giften.

We zullen ons plan echter echt doorzetten, want een nieuwe inrichting is onontbeerlijk. Een herinrichting is nodig om het museum weer aantrekkelijk te maken voor zowel nieuwe bezoekers en bezoekers die ons al goed kennen, tot nog een bezoek te verleiden. Om de jeugd te interesseren zullen wij het ook moeten veranderen door het een modernere uitstraling te geven. Dit willen we bereiken met behulp van videoanimaties, interactieve computerprogramma’s en audiovisuele installaties.

Waarom is het volgens u belangrijk dat het Westlands Museum in deze voor de tuinbouw moeilijke tijd voort blijft bestaan en blijft investeren?
Het is heel belangrijk om de geschiedenis te documenteren en te bewaren voor het nageslacht, want een volk zonder geschiedenis heeft geen toekomst. Door te kijken naar het verleden kun je voor ontwikkelingen in de toekomst betere beslissingen nemen. Je bouwt een solide basis waarmee je verder kunt gaan, beschouw het als genenbanken, die voor ontwikkelingen en uitvindingen in de toekomst altijd hun waarde behouden.

De tuinbouwsector krijgt door het behoud van de geschiedenis ook een eigen identiteit. Dit kan een belangrijke rol spelen in het overwinnen van een crisis. In het verleden zijn er ook moeilijke tijden geweest en de geschiedenis helpt bij het te boven komen van een crisis, je kunt bekijken hoe ze dat vroeger hebben opgelost.

Verder heeft het museum voor de tuinbouwsector een enorme publicitaire waarde, zeker wat de kwaliteit van de glastuinbouw betreft. Daar kunnen wij laten zien hoe lang de tuinbouw in de streek al bestaat. Hierdoor is er veel kennis vergaard, die ook voor toekomstige ontwikkelingen en verbeteringen goed gebruikt kan worden.